Petnjica

Prema B. Agoviću, prva građevina orijentalnog stila u ovim krajevima bila je džamija u Radulićima, koju je Hajdar-paša Selim izgradio krajem 17. vijeka. Shodno tome, džamija u Petnjici najvjerovatnije potiče iz prve polovine XVIII vijeka. Bila je to mala seoska džamija, sa masivnim kamenim zidom, drvenim krovom i munarom. Godine 1903. džamija je proširena. Džamija je na tri nivoa, od čega su mahfile na gornja dva sprata. Zidana je poluobrađenim kamenom. Sa krova džamije podignuto je visoko drveno munare, koje se naslanja na dozidani dio uz džamiju po čitavoj visini do završnih zidova. Međuspratni zidovi su povezani drvenim gredama. Njena unutrašnjost je od drvene konstrukcije. Spratovi se naslanjaju na nekoliko drvenih stubova ukrašenih rezbarijama. Poslije Drugog svjetskog rata, komunističke vlasti su neko vrijeme džamiju pretvorili u magacin. U haremu džamije postojao je hladnjak izgrađen 1930. godine od drvene konstrukcije, čiji se krov naslanjao na drvenim stubovima, pokriven daskom u kome su se džematlije okupljale. Ovaj objekat je uklonjen 1956. godine. U nekoliko navrata vršene su određene sanacije. Godine 1965. zamijenjen je drveni krovni pokrivač, pokrivena je crijepom, a 1969. srušeno je staro drveno munare i urađeno novo od tvrdog materijala, cigle i betona. Tokom 1970. godine urađena je fasada, a 1975. Godine, u džamijskoj bašti podignuta je kuća za stanovanje imama i kancelarija. U prizemlju džamije je 1977. postavljena podloga, izolacija i zamijenjen patos. S ulazne strane, pored puta, po dužini džamijske bašte urađena je 1978. godine betonska cokla i postavljena željezna ograda. U harem džamije je 1982. godine dovedena voda, sagrađen šadrvan sa 6 česama, natkriven plehom u vidu kupole. Najveća rekonstrukcija je izvršena 1984. godine. Zamijenjena je kompletna drvena konstrukcija: krova, spratova, patosa, urađen je betonski vijenac na završnim zidovima džamije, vanjska fasada. Unutrašnjost je prekrivena lamperijom, renovirana su ulazna drvena vrata i trijem, a pokrivena je i novim crijepom. Temeljita rekonstrukciji džamije s ciljem vraćanja objekta u prvobitno stanje i pod nadzorom stručne komisije Republičkog Zavoda za zaštitu spomenika kulture sa Cetinja počela je u maju 2001. godine. Džamija je učvršćena u temeljima obodnih zidova, urađeni su betonski stubovi, cerklaži, nova krovna konstrukcija, međuspratnost, unutrašnjost je u cjelosti izmijenjena novim patosnicama, gredama, stubovima, prozorima, a sa vanjske strane uklonjen je malter sa kamenih obodnih zidova. Pokrivena je šindrom. Urađena je nova drvena munara. Ispred ulaznih vrata napravljen je trijem. Rekonstrukcija džamije trajala je četiri godine. Glavni donator bio je rhm. Mustafa-Mujko Šabotić, biznismen iz Švajcarske, porijeklom iz Bihora. Doprinos obnovi dali su i iseljenici iz ovog kraja, džematlije Gornjeg Bihora i tadašnji predsjednik Crne Gore Milo Đukanović. U haremu džamije podignut je 2015. godine objekat sa više namjenskih sadržaja: abdesthana, gasulhana, učionica za vjersku pouku, kancelarije Medžlisa, mokri čvor i prostorije za stanovanje imama. Rađen je dobrovoljnim prilozima, a završni i najveći doprinos dala je Turska agencija za međunarodi razvoj i saradnju (TIKA). Nakon izgradnje ovog objekta, srušena je džamijska kuća koja je podignuta 1975. godine. Džamija je jedinstvena po stilu gradnje, veličini i unutrašnjem prostoru.

Temelji za izgradnju džamije u Boru postavljeni su 7. aprila 2005. godine. Džamija se gradila dobrovoljnim prilozima i akcijama mještana i dijaspore. Zemljište za džamiju, površine 6 ari, poklonio je Muljaz Hilmov Hadrović. Radovi na džamiji završeni su 2018. godine. Sa lijeve strane zajedničkog ulaza nalazi se poseban objekat u kojem je smještena gasulhana sa pratećim sadržajima, kao i abdesthana. Selo broji 65 domaćinstava i udaljeno je 7 km od Petnjice.

Izgradnja džamije počela je 4. avgusta 2017. godine, kada je postavljen kamen temeljac. Inicijativu za gradnju džamije pokrenuli su ljudi iz sela Dobrodole koji uglavnom žive u Zapadnoj Evropi. Jedan od glavnih inicijatora i aktivista na njenoj izgradnji bio je Enis Šabotić, a braća Bajram i Jusuf Ligonja sa sestrama uvakufili su parcelu od 52 ara za potrebe izgradnje džamije i popratnih vjerskih objekata.

Riječ je o veoma lijepoj kupolnoj džamiji sa 41 m visokom munarom na dva šerefeta, koja je vakuf Mersada Dragolovčanina i njegove supruge. U unutrašnjosti se nalazi abdesthana i imamska kancelarija. Uklopljena u ambijent na uzvišenju, džamija je prvo što se pojavljuje u panorami sela prilikom dolaska. Pored same džamije napravljen je poseban objekat na dvije etaže, u kojem je smještena gasulhana sa pratećim sadržajima i ostale prostorije za vjerske aktivnosti džemata. Dio puta do džamije u dužini 3 km nije asfaltiran, a zimi je tokom sniježnih padavina djelimično neprohodan. Džamija je svečano otvorena 4. avgusta 2022. godine.

Izgradnja džamije počela je 1991. godine, na zemljištu koje je poklonio Musa Rastoder. Munara je izgrađena 1998. godine. Džamija je rađena dobrovoljnim prilozima i akcijama stanovnika ovog kraja i privremeno zaposlenih u inostranstvu. Džamija je u osnovi 12 x 10,5 m, a sam ulaz u nju kasnije je dograđen i natkriven. U njenom dvorištu nalazi se šadrvan.

Gradnja džamija je počela 1997. godine na temeljima nekadašnjeg mekteba. Gradnju su inicirali mještani, a glavni pokretač aktivnosti bio je Nadžip Škrijelj, privremeno zapošljen u Švajcarskoj. Radila se dobrovoljnim prilozima mještana i dijaspore. Munara još uvjek nije izgrađena iako je predviđena. U džamiji se nalazi mala kancelarija za imama. Nema abdesthanu jer još uvjek nema vodu i mokri čvor. Put do džamije uključuje dionicu od nekih 10 km neasfaltiranog puta pa je tokom zime zbog sniježnih padavina često neprohodan.

Izgradnja džamije počela je 1996. godine na zemljištu koje je uvakufio Bećir Osmanović. Organizator radova na izgradnji bio je Muzafer Osmanović. Radila se dobrovoljnim prilozima i akcijama mještana i privremeno zaposlenih u inostranstvu. U predsoblju džamije, sa desne strane nalazi se kancelarija, a sa lijeve mokri čvor za abdest. Džamija je djelimično zapuštena. U njoj se povremeno obavljaju vjerski obredi, a tokom ramazana aktivnosti su intenzivnije. Dio puta do džamije nije asfaltiran.

Džamija u Trpezima prva je od novih džamija na području Petnjice. Ideju za gradnju džamije dao je hadži Abdulah Hodžić, bivši državni imam - matičar džamije u Petnjici. On je izdvojio i znatna materijalna sredstva za njenu izgradnju, koja je uručio Islamskoj zajednici u Petnjici. Gradnja je počela 1990. godine, a završena 1999. godine, na zemljištu koje je uvakufio Salih Skenderović. Završnim radovima doprinio je Isat Skenderović, kako prikupljanjem materijalnih sredstava, tako i obavljanjem organizacionih poslova. Rađena je dobrovoljnim radom, prilozima i akcijama mještana i dijaspore. Džamija je kupolasta, sa pratećim sadržajima abdesthane i gasulhane. U kompleksu džamijskog harema podignuta je dvospratna kuća 2015. godine za stanovanje imama.

Braća Refik, Rifat i Esad Tiganj uvakufili su tri ara zemlje, na kojoj su započeli izgradnju džamije 24. marta 1996. godine. Oni su snosili sve troškove njene gradnje. Oko džamije je napravljena betonska ograda, dovedena voda i sagrađen šadrvan. Džamija je nazvana „Adnanova“, po sinu donatora Rifata. Munare na džamiji podignuto je 2006. godine.

Kamen temeljac džamije postavljen je 10. maja 2016. godine. Lokaciju za izgradnju džamije i porodičnu kuću poklonili su potomci braće Hamze, Eleza i Šefkije Šabotića. Džamija je završena 2019. godine. Pored molitvenog prostora i abdesthane, u desnom dijelu velikog objekta nalazi se savremena gasulhana sa svim pratećim sadržajima.

Izgradnja džamije počela je 28. aprila 1997. godine, na zemljištu koje je uvakufio Murat Hajdarpašić. Nalazi se na središnjem dijelu ovog sela, na raskršću seoskih puteva koji vode za Godušu i Petnjicu. Džamija je građena dobrovoljnim prilozima mještana i privremeno zaposlenih u inostranstvu, a koji su sa ovog područja. Organizator i rukovodilac izgradnje bio je Atif Hajdarpašić. Džamija je svečano otvorena 29. jula 2008. godine. Sanirana je 2015. godine, kada su upotpunjeni određeni sadržaji u njenom kompleksu. Džamija je kupolna sa visokom munarom na dva šerefeta. U njenom haremu izgrađeno je više objekata: kuća za imama, višenamjenska zgrada, šadrvan, garaža i gasulhana koju je u cjelosti finansirao Fadil Rama Ajdarpašić.

Zgrada mesdžida izgrađena je 2018. godine. Riječ je o dvospratnom objektu dimenzija u osnovi 12 x 12 m. U njemu se nalazi mjesna gasulhana sa svim pratećim sadržajima. U mesdžidu se 2018. godine počelo sa klanjanjem teravija tokom ramazana. U planu je da se kroz vjerske aktivnosti obuhvati i mekteb.

Radovi na izgradnji Kuće – mesdžida, prema projektu Feriza Fehimovog iz Novog Pazara, započeti su 2015. godine. Riječ je o objektu u dvije etaže dimenzija u osnovi 14 x 10 m. U njemu se nalazi mjesna gasulhana sa svim pratećim sadržajima. U planu je da se u objektu pokrenu mnogobrojne vjerske aktivnosti, posebno vjeronauka. Inače, izgradnja vakufske kuće Radmance koštala je preko 72 hiljade eura, prikupljenih od bratstva Ličina (Mekić, Alihodžić, Kujović), pretežno njihovom dijasporom. Posebne zasluge na prikupljanju sredstava i koordinaciji radova imao je Rifat Ličina. Kuća je svečano otvorena avgusta 2021. godine.

Radovi na izgradnji mesdžida, odnosno mekteba Godočelje počeli su 2015., a završeni su 2019. godine. U selu je postojao objekat starog mekteba iz 1938. godine, koji je potpuno bio oronuo, a u kojem je još 1956. godine obavljana školska nastava za djecu ovoga kraja. Mještani Godočelja su odlučili da na njegovom mjestu izgrade novi mekteb. U njegovoj izgradnju, pored mještana, bila je uključena i dijaspora. Riječ je o zgradi u dvije etaže, dimenzija u osnovi 16 x 10 m. Objekat ima gasulhanu sa svim pratećim sadržajima, mekteb i mesdžid.

Prema podacima B. Agovića Turbe u Paljuhu je najvjerovatnije podignuto u drugoj polovini 18 vijeka. Iako o turbetu postoje razna predanja, nažalost, pisanih tragova nema, jer je do nedavno tu bila samo preostala gomila kamenja. U njemu su se palile svijeće, ostavljali peškiri i molilo za zdravlje. Ta tradicija je nastavljena i kasnije, na nagomilanom kamenju. Iz poštovanja prema precima i starim vremenima, bratstvo Hodžića je odlučilo da obnovi turbe. Najveća zasluga za to pripada Zitu Hodžiću iz Paljuha i bratstvenicima Hodžića iz Trpezi. Ovo bratstvo je za deset generacija dalo deset imama u džamiji petnjičkog džemata. U narodu se i danas priča da je Hodžićima, carskim beratom, predata džamija u Gornjem Bihoru. Potomci Hodžića, Salih i Mehmed, pokopani su u Paljuhu, gdje su im kasnije nasljednici podigli turbe. Kad se ono obrušilo, Hodžići su ga na starim temeljima, 1997. godine, obnovili. Na ploči su zapisali: “Ovdje su mezari braće Havadže Saliha i Mehmeda. Turbe podignuto u 18. vijeku, obnovljeno je 1997. god. Obnoviše ga Hodžić Ćerima Zito sa bratstvom Hodžića”. Turbe je heksagonalne osnove prečnika 5 m.