Gusinje

Nova džamija izgrađena je 1899. godine u neposrednoj blizini nekadašnje Pašine džamije, koja je izgorjela 1896. godine u požaru koji je zahvatio cijelu čaršiju. Zato je i nazvana Nova džamija. Nalazila se na ulazu u varoš, u mahali bratstva Radončića, pa je neki nazivaju i Radončića džamija. Zidana je od kamena na zemljištu koje su uvakufili sinovi Bajra Nikočevića, Hasan i Bajram. Džamija je sanirana u više navrata. Značajna sanacija izvršena je 1985. godine. Međutim, 2. septembra 1990. godine na džamiji je izgorelo munare i tom prilikom oštećena je krovna konstrukcija. Za kratko vrijeme džematlije su sagradili novu munaru i obnovili krovnu konstrukciju. Džamija je porušena 2000. godine, a na njenim temeljima, 2001. godine, izgrađena je nova. Sredstva za izgradnju obezbijedili su građani Gusinja, koji se nalaze na privremnom radu u SAD. Džamija je kupolna sa munarom visokom 24 metra. U podrumskom dijelu džamije je abdesthana, gasulhana i mokri čvor. Na spratu džamije je prostorija za imama, učionica Škole Kur'ana i prostorija za administrativne poslove. Od stare džamije sačuvana je samo kamena ploča sa natpisom, koji je teško čitljiv. U džamiji se nalazi sjedište Medžlisa Islamske zajednice Gusinje.

Prema B. Agoviću džamija je izgrađena 1765. g. Prema drugim izvorima izgrađena je 1745. godine, dok R. Gruda tvrdi, pozivajući se na Istanbulski arhiv, da je izgrađena 1645. Takođe, ima i onih koji smatraju da je izgrađena 1626. godine, tvrdeći da je u pitanju podatak iz Skadarskog arhiva. Nazvana je prema Kara Mahmut Bušatliji, skadarskom veziru. Ovo je najljepša džamija u ovom kraju. Renovirana je 1873. i 1966. godine, a temeljno je sanirana 1992/94. godine sredstvima Gusinjana privremeno nastanjenih u SAD. Tokom posljednje sanacije u haremu je urađen šadrvan, a džamiji je vraćen prvobitni izgled. Unutrašnji dio ukrašen je rezbarijama na nosećim drvenim stubovima i mimberom. Njena graditeljska vrijednost i specifičnost ogleda se u naglašenoj primjeni drveta u enterijeru, kao i ulaznom trijemu od sa vanjskim mahfilskim stepeništem, što čini rijetkost na našim prostorima. Na ulazu sa lijeve i desne strane su dvije izdvojene cjeline, što ukazuje da je tu nekada bio otvoreni trijem, iz koga se ulazilo u džamiju. U haremu džamije nalazi se nekoliko starih mezara ispisanih osmanskim pismom. U unutrašnjosti džamije nalazi se drveni sanduk, prekrivenim staklom, u kojem je gomila kamenčića i napisani tekst na papiru, koji opisuje jednu sušnu godinu i dovu koja je uslijedila da bi kiša pala.

Izgrađena je 1687. godine. Jedna je od najstarijih na području Plava i Gusinja. Izgradilo je bratsvo Čekića. Karakteristično je da je izgrađena u vrijeme trajanja Morejskog rata, kada su osmanske regularne snage bile potpuno angažovane na ratištima protiv Austrije i Mletačke republike, a Kuči, Keljmendi i druga plemena vodila borbe sa lokalnim snagama u Skadarskom sandžakatu i kada su Keljmendi svojim upadima ugrožavali i plavsko-gusinjski kraj. Gradnja ove džamije u to vrijeme ilustruje istovremeno i odnos dijela stanovništva ovog kraja prema tim događajima. Sanirana je 1800. i 1968. godine, a najveće sanacije izvršene su 1972. i 2010. godine, kada je sa džamije uklonjen crijep i pokrivena plehom. Ovo je mahalska džamija manjih dimenzija (13x8 m). Unutrašnju dekoraciju džamije sačinjavaju mahfile i mimber izgrađeni od drveta, što džamiji daje poseban izgled. Džamija ima abdesthanu i imamsku kuću koja se nalazi preko puta. Ranije je imala i svoj mekteb.

Džamija se nalazi između Gusinja i Vusanja, u selu Ćosoviće. Podignuta je na zemljištu koje je 1867. godine poklonio ugledni mještanin, tada kmet sela, Suljo Hajdar Ćosaj. Vakufnama se i danas nalazi kod njegovih potomaka, unuka Džemala Ćosaja. Delji Hadžija Ćosaj nije imao djece, pa je ostavio amanet da se njegovo imanje proda i da se od tog novca sagradi džamija. Poslije Delijine smrti, bratstvo Ćosaj prodalo je njegovu zemlju i od tih para, poznati majstor Ram Galje Ćosaj izgradio je džamiju. U njenoj izgradnji učestvovalo je cijelo bratstvo Ćosaj. Zidana je poluobrađenim kamenom, a bila je pokrivena šindrom. Imala je malo drveno munare. Džamija je bila manjih dimenzija. U toku zime 1962. godine od velikog snijega krov džamije se srušio. Nakon tri decenije od njenog propadanja, obnovljena je na istim temeljima 2003. godine. Džamija je od tvrdog materijala u osnovi 8 x 8m. Građena je dobrovoljnim akcijama i donacijama dijaspore iz SAD i mještana.

Džamija u Donjem Vusanju izgrađena je 1910. godine. Naziva se i Đonbalića džamija jer je locirana na području bratstva Đonbalića. Građena je prilozima i akcijama mještana. U više navrata je vršena njena sanacija, a veća je bila 1981. godine. Zbog velikog iseljavanja stanovništva džamija je prilično zapuštena sa vidnim oštećenjima, tako da u njoj nema vjerskih aktivnosti niti uslova za to. Iz ovih razloga, 2024. godine, pristupilo se sanaciji džamije. Ojačani su i fugovani kameni zidovi i u toku su ostali radovi na krovnoj konstrukciji i unutrašnjosti džamije.

Izgrađena je 1710. godine. To je manja seoska džamija sa drvenom munarom, rađena od kamena i pokrivena daskom . U više navrata je sanirana, a veća sanacija obavljena je 1970. godine. Džamija je u osnovi 9,5 x 8,5 m, površine molitvenog prostora 78 m2 uključujući i prostor mahfile izgrađene od drveta i oslonjene na drvenim stubovima. Njena arhitektonska autentičnost prilično se sačuvana.

Temelji džamije postavljeni su u maju 2003. godine. Zemljište za džamiju poklonila su braća Ramiz i Amir Ljucević iz Kruševa. Rađena je dobrovoljnim akcijama i prilozima mještana i iseljenika sa ovog područja u SAD. Džamija je otvorena u ramazanu 2004. godine, a preostali radovi okončani su 2018. godine. Džamija je u osnovi 16 x 8,5 m., ima lijep kupolni svod visok 10,4 metara i munare od 25 metara. Može da prihvati preko 200 klanjača.

Iznad ulaznih vrata, na kamenoj ploči uklesana je godina 1216. h, što će reći da je džamija izgrađena 1801. godine. Pripada džematu Martinovića. Građena je od kamena i sa drvenom munarom. Prvobitno je bila pokrivena daskom, a u toku sanacije 1967. godine krovni pokrivač je zamijenjen opekom. U njenom haremu nalazila se zgrada mekteba čiji su temelji i dalje vidljivi. Zbog dotrajalosti, džamija je ponovo renovirana 2018. godine, kada je postavljen novi limeni krov i munara pokrivena limom. Luk ulaznih vrata od klesanog kamena, tarih na ulazu i mahvile na drvenim stubovima svjedoče istorijski sloj džamije koja je adaptacijama dosta izgubila na autentičnosti. Harem džamije okružuje novoizgrađeni kameni zid u visini jednog metra